ธรรมะ
พุทธศาสนสุภาษิต

วาจาวรรค - หมวดวาจา

 

ตน
จิต
บุคคล
กรรม
ความตาย
. . . . . . . . .
ธรรม
ไม่ประมาท
อดทน
ความเพียร
บุญ
สุข
ชนะ
. . . . . . . . .
กิเลส
บาป
ทุกข์
โกรธ
. . . . . . . . .
วาจา
มิตร
คบหา
สามัคคี
. . . . . . . . .
ทาน
ศีล
ปัญญา
เบ็ดเตล็ด
. . . . . . . . .
อักษรย่อ

 

 
 
วาจาเช่นเดียวกับใจ

หทยสฺส  สทิสี  วาจา

ขุ.ชา.เอก. ๒๗/๑๓๘

เปล่งวาจางามยังประโยชน์ให้สำเร็จ

โมกฺโข  กลฺยาณิยา  สาธุ

ขุ.ชา.เอก. ๒๗/๒๘

คนเปล่งวาจาชั่วย่อมเดือดร้อน

มุตฺวา  ตปฺปติ  ปาปิกํ

ขุ.ชา.เอก. ๒๗/๒๘

คนโกรธมีวาจาหยาบ

ทุฏฺฐสฺส  ผรุสา  วาจา

ขุ.ชา.ทสก. ๒๗/๒๗๓

คำสัตย์แลเป็นวาจาไม่ตาย

สจฺจํ เว  อมตา  วาจา

สํ.ส. ๑๕/๗๔๐/๒๗๘

ความสะอาดพึงรู้ได้ด้วยถ้อยคำ

สํโวหาเรน  โสเจยฺยํ  เวทิตพฺพํ

นัย- ขุ.อุ. ๒๕/๑๗๘

ควรกล่าวแต่วาจาที่ไม่ยังตนให้เดือดร้อน

ตเมว วาจํ ภาเสยฺย     ยายตฺตานํ น ตาปเย

สํ.ส. ๑๕/๒๗๘

   
บุคคลพึงเปล่งวาจางามเท่านั้น ไม่พึงเปล่งวาจาชั่วเลย    การเปล่งวาจางาม ยังประโยชน์ให้สำเร็จ   ผู้เปล่งวาจาชั่วย่อมเดือดร้อน.

กลฺยาณิเมว มุญฺเจยฺย     น หิ มุญฺเจยฺย ปาปิกํ
โมกฺโข กลฺยาณิยา สาธุ     มุตฺวา ตปฺปติ ปาปิกํ

ขุ.ชา.เอก. ๒๗/๒๘

   
บุคคลพึงกล่าวแต่วาจาที่ไม่เป็นเหตุยังตนให้เดือดร้อน และ
ไม่เป็นเหตุเบียดเบียนผู้อื่น   วาจานั้นแลเป็นสุภาษิต

ตเมว วาจํ ภาเสยฺย     ยายตฺตานํ น ตาปเย
ปเร จ น วิหึเสยฺย     สา เว วาจา สุภาสิตา

 (วงฺคีสเถร) ขุ.สุ. ๒๕/๔๑๑

   
ไม่ควรูดจนเกินกาล ไม่ควรนิ่งเสมอไป เมื่อถึงเวลาก็ควรพูดพอประมาณ ไม่ฟั่นเฝือ

นาติเวลํ ปภาเสยฺย     นตุณหี สพฺพทา สิยา
อวิกิณฺ มิตํ วาจํ     ปตฺเตกาเล อุทีริเย

ขุ.ชา.มหา. ๒๘/๓๓๘

   
ผู้ใดสรรเสริญคนควรติ หรือติคนที่ควรสรรเสริญ
ผู้นั้นย่อมเก็บโทษด้วยปาก เขาไม่ได้สุขเพราะโทษนั้น

โย นินฺทิยํ ปสํสติ     ตํ วา นินฺทติ โย ปสํสิโย
วิจินาติ มุเขน โส กลี     กลินา เตน สุขํ น วินทติ

องฺ.จตุกฺก. ๒๑/๔

   
ผู้ใด พึงกล่าวถ้อยคำอันไม่เป็นเหตุให้ใครๆ ขัดใจ ไม่หยาบคาย  เป็นเครื่องให้รู้ความได้และเป็นคำจริง, เราเรียกผู้นั้นว่าเป็นพราหมณ์.

อกกฺกสํ วิญฺญาปนึ     คิรํ สจฺจํ อุทีรเย
ยาย นาภิสเช กญฺจิ     ตมหํ พฺรูมิ พฺราหฺมณํ.

ขุ. ธ. ๒๕/๗๐.

   
ผู้มีภูมิปัญญา ย่อมไม่พูดพล่อยๆ เพราะเหตุแห่งคนอื่น หรือตนเอง  ผู้นั้นย่อมมีผู้บูชาในท่ามกลางชุมชน (สภา) แม้ภายหลังเขาย่อมไปสู่สุคติ.

ปรสฺส วา อตฺตโน วาปิ เหตุ
น ภาสติ อลิกํ ภูริปญฺโญ
โส ปูชิโต โหติ สภาย มชฺเฌ
ปจฺฉาปิ โส สุคติคามิ โหติ.

(มโหสธโพธิสตฺต) ขุ. ชา. วีสติ. ๒๗/๔๒๗.

   
พระพุทธเจ้าตรัสพระวาจาใด เป็นคำปลอดภัย เพื่อบรรลุพระนิพพาน  และเพื่อทำที่สุดทุกข์, พระวาจานั้นแล เป็นสูงสุดแห่งวาจาทั้งหลาย.

ยํ พุทฺโธ ภาสตี วาจํ     เขมํ นิพฺพานปตฺติยา
ทุกฺขสฺสนฺตกิริยาย     สา เว วาจานมุตฺตมา.

(วงฺคีสเถร) ขุ. เถร. ๒๖/๔๐๑/๔๓๔

 

 powered by Bythailand.com 

© 2545 DhammaLife.com  ::   Email: info@dhammalife.com