ธรรมะ
พุทธศาสนสุภาษิต

เสวนาวรรค - หมวดคบหา

 

ตน
จิต
บุคคล
กรรม
ความตาย
. . . . . . . . .
ธรรม
ไม่ประมาท
อดทน
ความเพียร
บุญ
สุข
ชนะ
. . . . . . . . .
กิเลส
บาป
ทุกข์
โกรธ
. . . . . . . . .
วาจา
มิตร
คบหา
สามัคคี
. . . . . . . . .
ทาน
ศีล
ปัญญา
เบ็ดเตล็ด
. . . . . . . . .
อักษรย่อ

 

 
 
เพราะความไว้ใจภัยจึงตามมา

วิสฺสาสา  ภยมนฺเวติ

ขุ.ชา.เอก. ๒๗/๓๐

เพราะอยู่ด้วยกันนานเกินไป คนที่รักกันก็มักหน่าย

อติจิรํ นิวาเสน    ปิโย ภวติ อปฺปิโย

ขุ.ชา.เตรส. ๒๗/๓๔๗

คบคนใดก็เป็นเช่นคนนั้นแล

ยํ  เว  เสวติ  ตาทิโส

ว.ว.

อยู่ร่วมกับคนพาลนำทุกข์มาให้เสมอไป
เหมือนอยู่ร่วมกับศัตรู
 

ทุกฺโข พาเลหิ สํวาโส     อมิเตเนว สพฺพทา

ขุ.ธ. ๒๕/๔๒

อยู่ร่วมกับปราชญ์นำสุขมาให้ เหมือนสมาคมกับญาติ

ธีโร จ สุขสํวาโส     ญาตีนํว สมาคโม

ขุ.ธ. ๒๕/๔๒

สมาคมกับสัตบุรุษ นำสุขมาให้

สุโข  หเว  สปฺปุริเสน  สงฺคโม

ขุ.ชา.ทุก. ๒๗/๕๕

ผู้คบคนเลวย่อมเลวลง

หียติ  ปุริโส  นิหีนเสวี

องฺ.ติก. ๒๐/๑๕๘

สมาคมกับคนพาลนำทุกข์มาให้

ทุกฺโข  พาเลหิ  สงฺคโม

ขุ.ชา.นวก. ๒๗/๒๖๕

ผู้ไม่คบคนชั่ว ย่อมได้รับสุขส่วนเดียว

น ปาปชนสํเสวี     อจฺจนฺตสุขเมธติ

ขุ.ชา.เอก. ๒๗/๔๖

ควรระแวงในศัตรู   แม้ในมิตรก็ไม่ควรไว้ใจ

สงฺเกเถว อมิตฺตสฺมึ    มิตฺตสฺมิมฺปิ น วิสฺสเส

ขุ.ชา.ทุก. ๒๗/๕๗

ไม่ควรไว้ใจคนทำบาป

นาสฺมเส  กตปาปมฺหิ

ขุ.ชา.ทสก. ๒๗/๒๙๐

ไม่ควรไว้ใจคนทำบาป

นาสฺมเส  อลิกวาทิเน

ขุ.ชา.ทสก. ๒๗/๒๙๐

ไม่ควรไว้ใจคนเห็นแก่ประโยชน์ส่วนตัว

นาสฺมเส  อตฺตตฺถปญญมฺหิ

ขุ.ชา.ทสก. ๒๗/๒๙๐

ภิกษุมีใจฟุ้งซ่าน  คลอนแคลน  คบหาแต่มิตรชั่ว ถูกคลื่นซัด ย่อมจมลงในห้วงน้ำใหญ่คือสังสารวัฏ

อุทฺธโต จปโล ภิกฺขุ     มิตฺเต อาคมฺม ปาปเก
สํสีทติ มโหฆสฺมึ     อุมฺมิยา ปฏิกุชฺชิโต

(อญฺญาโกณฺฑญฺญเถร) ขุ.เถร. ๒๖/๓๘๓/๓๖๖

   
เห็นบัณฑิตใด ผู้มีปกติชี้ความผิดให้ ดุจผู้บอกขุมทรัพย์ให้ ซึ่งมีปกติกล่าวกำราบ มีปัญญา,    พึงคบบัณฑิตเช่นนั้น,   เมื่อคบท่านเช่นนั้น ย่อมประเสริฐ ไม่เลวเลย.

นิธีนํว ปวตฺตารํ     ยํ ปสฺเส วชฺชทสฺสินํ
นิคฺคยฺหาวาทึ เมธาวึ     ตาทิสํ ปณฺฑิตํ ภเช
ตาทิสํ ภชมานสฺส     เสยฺโย โหติ น ปาปิโย.

ขุ. ธ. ๒๕/๒๕.

   
ในกาลไหนๆ ผู้คบคนเลว ย่อมเลว     คบคนเสมอกัน ไม่พึงเสื่อม     คบหาคนประเสริฐ ย่อมพลันเด่นขึ้น     เหตุนั้นควรคบคนที่สูงกว่าตน.

นิหียติ ปุริโส นิหีนเสวี
น จ หาเยถ กทาจิ ตุลฺยเสวี
เสฏฺฐมุปนมํ อุเทติ ขิปฺปํ
ตสฺมา อตฺตโน อุตฺตรึ ภเชถ.

องฺ. ติก. ๒๐/๑๕๘.

   
บุคคลควรคบผู้เลื่อมใสเท่านั้น  ควรเว้นผู้ไม่เลื่อมใส  ควรเข้าไปนั่งใกล้ผู้เลื่อมใส  เหมือนผู้ต้องการน้ำเข้าไปหาห้วงน้ำฉะนั้น

ปสนฺนเมว เสเวยฺย     อปฺปสนฺนํ วิวชฺชเย
ปสนฺนํ ปยิรุปาเสยฺย     รหทํวุทกตฺถิโก

(โพธิสตฺต) ขุ.ชา.ปญฺญาส. ๒๘/๒๓

   
คนห่อกฤษณาด้วยใบไม้ แม้ใบไม้ก็หอมไปด้วยฉันใด  การคบกับนักปราชญ์ก็ฉันนั้น

ตครํ ว ปลาเสน     โย นโร อุปนยฺหติ
ปตฺตาปิ สุรภี วายนฺติ     เอวํ ธีรูปเสวนา

(โพธิสตฺต) ขุ.ชา.วีส. ๒๗/๔๓๗

   
คนห่อปลาเน่าด้วยใบหญ้าคา แม้หญ้าคาก็พลอยเหม็นเน่าไปด้วยฉันใด   การคบคนพาลก็ฉันนั้น

ปูติมจฺฉํ กุสคฺเคน     โย นโร อุปนยฺหติ
กุสาปิ ปูติ วายนฺติ     เอวํ พาลูปเสวนา

(ราชธีตา) ขุ.ชา.มหา. ๒๘/๓๐๓

   
บัณฑิตพึงทำความเป็นเพื่อนกับคนมีศรัทธา มีศีลเป็นที่รัก
มีปัญญาและเป็นพหุสูต เพราะการสมาคมกับคนดี เป็นความเจริญ

สทฺเธน จ เปสเลน จ
ปญฺญวตา พหุสฺสุเตน จ
สขิตํ หิ กเรยฺย ปณฺฑิโต
ภทฺโท สปฺปุริเสหิ สงฺคโม

(อานนฺทเถร) ขุ.เถร. ๒๖/๔๐๕

 

 powered by Bythailand.com 

© 2545 DhammaLife.com  ::   Email: info@dhammalife.com