ธรรมะ
พุทธศาสนสุภาษิต

ขันติวรรค - หมวดอดทน

 

ตน
จิต
บุคคล
กรรม
ความตาย
. . . . . . . . .
ธรรม
ไม่ประมาท
อดทน
ความเพียร
บุญ
สุข
ชนะ
. . . . . . . . .
กิเลส
บาป
ทุกข์
โกรธ
. . . . . . . . .
วาจา
มิตร
คบหา
สามัคคี
. . . . . . . . .
ทาน
ศีล
ปัญญา
เบ็ดเตล็ด
. . . . . . . . .
อักษรย่อ

 

 
 
ขันติคือความอดทน เป็นตบะอย่างยิ่ง

ขนฺตี ปรมํ ตโป ตีติกฺขา

ที.มหา. ๑๐/๕๗

ขนฺติพลา สมณพฺราหฺมณา

สมณพราหมณ์ มีความอดทนเป็นกำลัง

องฺ.อฏฺฐก. ๒๓/๒๒๗

   
ผู้มีขันติ ชื่อว่านำประโยชน์มาให้ ทั้งแก่ตนทั้งแก่ผู้อื่น
ผู้มีขันติ ชื่อว่าเป็นผู้ขึ้นสู่ทางไปสวรรค์และนิพพาน

อตฺตโนปิ ปเรสญฺจ     อตฺถาวโห ว ขนฺติโก
สคฺคโมกฺขคมํ มคฺคํ     อารุฬฺโห โหติ ขนฺติโก

ส.ม. ๒๒๒

   
ขันติ ย่อมตัดรากแห่งบาปทั้งสิ้น  ผู้มีขันติชื่อว่าย่อมขุดรากแห่งความติเตียนและการทะเลาะกันได้

เกวลานํปิ ปาปานํ     ขนฺติ มูลํ นิกนฺตติ
ครหกลหาทีนํ มูลํ    ขนฺติ ขนฺติโก

ส.ม. ๒๒๒

   
ผู้มีขันตินับว่ามีเมตตา มีลาภ มียศ และมีสุขเสมอ
ผู้มีขันติเป็นที่รักที่ชอบใจของเทวดา และมนุษย์ทั้งหลาย

ขนฺติโก เมตฺตวา ลาภี     ยสสฺสี สุขสีลวา
ปิโย เทวมนุสฺสานํ     มนาโป โหติ ขนฺติโก

ส.ม. ๒๒๒

   
ผู้มีขันติ ชื่อว่าทำตามคำสอนของพระศาสดา  
และผู้มีขันติ ชื่อว่าบูชาพระชินเจ้าด้วยบูชาอันยิ่ง

สตฺถุโน วจโนวาทํ     กโรติเยว ขนฺติโก
ปรมาย จ ปูชาย     ชินํ ปูเชติ ขนฺติโก

ส.ม. ๒๒๒

   

ขันติ เป็นประธาน  เป็นเหตุ  แห่งคุณคือศีลและสมาธิ 
กุศลธรรมทั้งปวงย่อมเจริญเพราะขันติเท่านั้น

สีลสมาธิคุณานํ     ขนฺติ ปธานการณํ
สพฺเพปิ กุสลา ธมฺมา     ขนฺตฺยาเยว วฑฺฒนฺติ เต

ส.ม. ๒๒๒

   
ขันติเป็นเครื่องประดับของนักปราชญ์    ขันติเป็นตบะของผู้พากเพียร    ขันติเป็นกำลังของนักพรต    ขันตินำประโยชน์สุขมาให้.

ขนฺติ ธีรสฺส ลงฺกาโร    ขนฺติ ตโป ตปสฺสิโน
ขนฺติ พลํ ว ยตีนํ     ขนฺติ หิตสุขาวหา.

ส. ม. ๒๒๒.

   
ความบริสุทธิ์ก็ดี  ผู้ที่จะประเสริฐล้วนก็ดี  ขันติและโสรัจจะก็ดี   จะเป็นผู้เย็นสนิทก็ดี   ย่อมไม่มีเพราะการชำระล้าง (ด้วยน้ำ)

น สุทฺธิ เสจเนน อตฺถิ     นปิ เกวลี พฺราหฺมโณ
น เจว ขนฺติ โสรจฺจํ     นปิ โส ปรินิพฺพุโต

(โพธิสตฺต) ขุ.ชา.ปกิณฺณก. ๒๗/๓๗๖

   
เสนาแม้หมู่ใหญ่ พร้อมด้วยพระราชารบอยู่ ไม่พึงได้ประโยชน์ที่สัตบุรุษผู้มีขันติพึงได้   (เพราะ) เวรทั้งหลายของผู้มีขันติเป็นกำลังนั้น ย่อมสงบระงับ

นเหตมตฺถํ มหตีปิ เสนา
สราชิกา ยุชฺฌมานา ลเภถ
ยํ ขนฺติมา สปฺปุริโส ลเภถ
ขนฺติพลสฺสูปสมนฺติ เวรา

(โพธิสตฺต) ขุ.ชา.จตฺตาฬีส. ๒๗/๕๓๘

 

 powered by Bythailand.com 

© 2545 DhammaLife.com  ::   Email: info@dhammalife.com